“วิธีปฏิบัติที่ดี”พื้นที่สูงโมเดลกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสำหรับนักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงโรงเรียนล่องแพวิทยา ประเภทที่ 2 : โรงเรียนมีวิธีปฏิบัติที่ดีครบทุกด้าน (Best Practice ฉบับล่าสุด)

การนำเสนอผลงาน “วิธีปฏิบัติที่ดี”
การดำเนินงานการพัฒนาเด็กและเยาวชนในถิ่นทุรกันดาร ตามพระราชดำริ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
ปีพุทธศักราช 2560
ชื่อผลงาน “วิธีปฏิบัติที่ดี”พื้นที่สูงโมเดลกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสำหรับนักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงโรงเรียนล่องแพวิทยา
ประเภทที่ 2 : โรงเรียนมีวิธีปฏิบัติที่ดีครบทุกด้าน
โรงเรียนมีวิธีปฏิบัติที่ดีครบ 5 ด้าน
——————————————————————————————————————
โรงเรียนล่องแพวิทยา อำเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอนเขต2
โทรศัพท์ 053-071364 เว็บไซด์ www.facebook .com/ โรงเรียนล่องแพวิทยา

ชื่อ-สกุล ผู้เสนอผลงาน นายสยาม เรืองสุกใสย์
โทรศัพท์มือถือ 083-5711690 E-mail siam_rpk21@hotmail.com

บทคัดย่อ
การจัดการศึกษาในเขตพื้นสูงและถิ่นทุรกันดารของโรงเรียนล่องแพวิทยานั้นจำเป็นต้องมีรูปแบบเฉพาะที่เหมาะสมกับสภาพปัญหาของชุมชนและตัวผู้เรียนเป็นหลักเพื่อสนองตอบต่อปัญหาและความต้องการของชุมชน ผู้ปกครอง ดังนั้นโรงเรียนล่องแพวิทยาจึงได้คิดรูปแบบการจัดการศึกษาโดยอาศัยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ( Stakeholder) และภาคีเครือข่ายทั้งหน่วยงานภาครัฐ เอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์ระหว่างประเทศ ร่วมพัฒนารูปแบบโดยใช้ชื่อว่า “ พื้นที่สูงโมเดลกับการพัฒนาคุณภาพการศึกษาสำหรับนักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงโรงเรียนล่องแพวิทยา ” โดยมีเป้าหมายหลักในการพัฒนาใน 3 มิติ ได้แก่ มิติด้านโอกาสและการเข้าถึงการศึกษา มิติด้านคุณภาพผู้เรียนตามหลักสูตร มิติด้านคุณภาพชีวิต แบ่งการดำเนินการออกเป็น 4 ขั้นตอน ได้แก่
ขั้นตอนที่ 1 S (Survey & SWOT) สำรวจและวิเคราะห์ความจำเป็นของสภาพปัญหา
ขั้นตอนที่ 2 I (Interaction) การปฏิสัมพันธ์และการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (Stake holder)เพื่อร่วมกำหนดรูปแบบวิธีการในการจัดการศึกษาร่วมกัน
ขั้นตอนที่ 3 A (Activities) กำหนดกิจกรรมและดำเนินกิจกรรมโดยแบ่งออกเป็น 4 มาตรการหลักเพื่อการพัฒนาและกำหนดกิจกรรม/โครงการตลอดจนตัวชี้วัดความสำเร็จ(KPIs)อย่างชัดเจนในแต่ละมาตรการ สามารถแบ่งได้เป็น 4 มาตรการหลักดังนี้
มาตรการที่ 1โอกาสและการเข้าถึงการศึกษาของผู้เรียน
มาตรการที่ 2 เสริมสร้างระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่เข้มแข็ง
มาตรการที่ 3 ส่งเสริมองค์ความรู้ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2551
มาตรการที่ 4 เสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้เรียน
ขั้นตอนที่ 4 M (Management) การบริหารจัดการโดยใช้การวางแผนเชิงกลยุทธ์และกำหนดตัวชี้วัด(KPIs)ที่ชัดเจน รวมถึงการจัดสรรงบประมาณโดยยึดผลสัมฤทธิ์ของงานตามยุทธศาสตร์(SPBB) ควบคุมคุณภาพการดำเนินการโดยใช้วงจรคุณภาพเดมมิ่ง( P D C A ) ตลอดจนอาศัยการทำงานที่เป็นทีมและความมุ่งมั่นของทีมในการขับเคลื่อนการพัฒนา
จากการดำเนินการตามรูปแบบดังกล่าวสามารถที่เพิ่มโอกาสการเข้าถึงการศึกษาและลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่เขาสูงได้รวมถึงสามารถพัฒนาคุณภาพผู้เรียนและสอดแทรกทักษะอาชีพและการมีรายได้ระหว่างเรียนให้แก่ผู้เรียนอย่างได้ผลเป็นที่น่าพอใจ รวมถึงสามารถสนองตอบต่อสภาพปัญหาของชุมชนและความต้องการของผู้ปกครองได้เป็นอย่างดีอีกด้วย
ความสำคัญของ“วิธีปฏิบัติที่ดี”
แนวทางจัดการศึกษาตามพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพุทธศักราช 2542 ระบุในมาตรา 23 กล่าวว่า การจัดการศึกษาทั้งการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัยต้องเน้นความสำคัญทั้งความรู้ และทักษะการประกอบอาชีพและการดำรงชีวิตอย่างมีความสุข (พ.ร.บ.การศึกษาแห่งชาติ พ.ศ.2542) กรอปกับนโยบายการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สองที่กำหนดให้มีการขยายโอกาสทางการศึกษาให้ทั่วถึงครอบคลุมผู้ยากไร้ ด้อยโอกาส เพื่อเพิ่มโอกาสทารงการศึกษา ตลอดจนนโยบายของคณะรัฐมนตรีชุดปัจจุบันที่ได้แถลงต่อรัฐสภาด้านสังคมและคุณภาพชีวิตข้อที่ 4.1.4 ว่าการจัดการศึกษาต้องสร้างประสบการณ์ระหว่างเรียนอย่างเหมาะสมและสนับสนุนการสร้างรายได้ระหว่างเรียนรวมถึงนโยบายของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการฯพณฯพงศ์เทพ เทพกาญจนา ที่กำหนดนโยบายเร่งรัดพัฒนาคุณภาพการศึกษาและคุณภาพผู้ศึกษาและการสร้างโอกาสทางการศึกษาให้ครอบคลุมผู้ยากไร้ ผู้ด้อยโอกาส ผู้พิการทุพลภาพ อย่างทั่วถึงโรงเรียนล่องแพวิทยา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 เป็นสถานศึกษาที่จัดการศึกษาให้กับนักเรียนชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยงที่อยู่บนพื้นที่สูงในเขตรอยต่อ 3 จังหวัดได้แก่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดตาก จัดการเรียนการสอนตั้งแต่ระดับชั้นปฐมวัยถึงชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น มีจำนวนนักเรียนทั้งสิ้น 634 คน ซึ่งนักเรียนทั้งหมดอยู่ในหย่อมบ้านห่างไกลและทุรกันดารบนภูเขาสูงไม่มีสถานศึกษาตั้งอยู่ในหมู่บ้านตลอดจนผู้ปกครองมีฐานะยากจน มีค่านิยมและการไม่เห็นถึงความสำคัญในการส่งบุตรหลานเข้าเรียนเนื่องจากต้องการแรงงานในการช่วยงานและหาเลี้ยงชีพ ส่งผลให้ผู้เรียนไม่สามารถเข้าถึงการบริการทางการศึกษาที่รัฐจัดให้ได้อย่างทั่วถึงและกลายเป็นเด็กตกหล่น ส่งผลให้ขาดพัฒนาการที่เหมาะสมกับวัยตามธรรมชาติรวมถึงขาดการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ดีที่จะสามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุขและรู้เท่าทันกระแสสังคมทั้งในประเทศและต่างประเทศที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว
1) สภาพปัญหาก่อนการพัฒนา
ความหลากหลายทางภาษาและวัฒนธรรม สังคม ศาสนา
ความหลากหลายทางภาษา โรงเรียนล่องแพวิทยารับผิดชอบการจัดการศึกษาให้แก่นักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงในเขตรอยต่อของสามจังหวัดภาคเหนือตามแนวเทือกเขาถนนธงชัยได้แก่ จังหวัดแม่ฮ่องสอน จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดตาก ชุมชนโดยรอบเป็นชาวไทยภูเขาซึ่งประกอบด้วย เผ่ากะเหรี่ยงสะกอ เผ่ากะเหรี่ยงโปว์ และเด็กไร้สัญชาติที่ผู้ปกครองอพยพหลบหนีเข้าเมืองสัญชาติพม่า ผู้ปกครองและชุมชนส่วนใหญ่ไม่สามารถพูดภาษาไทยได้นอกจากผู้นำชุมชนและผู้ที่ผ่านการศึกษาในระบบโรงเรียนซึ่งมีส่วนน้อยมาก ที่เหลือส่วนใหญ่ใช้ภาษาถิ่นเป็นหลักทำให้มีความหลากหลายทางด้านภาษาและเป็นปัญหาในการติดต่อสื่อสารและการสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างโรงเรียนกับผู้ปกครองตลอดจนชุมชนโดยรวม สำหรับนักเรียนที่เริ่มเข้าสู่ระบบการศึกษาไม่ว่าจะเป็นในระดับชั้นอนุบาล หรือชั้นประถมศึกษาไม่สามารถพูดและฟังภาษาไทยได้ ต้องใช้ระยะเวลาในการสอนให้ผู้เรียนเข้าใจภาษาไทยจนสามารถสื่อสารได้ก่อนแล้วจึงเริ่มฝึกการอ่านและการเขียนเป็นลำดับถัดไป จึงทำให้ผู้เรียนมีพัฒนาการทางภาษาช้ากว่าผู้เรียนที่เรียนในพื้นราบและใช้ภาษาไทยมาแต่กำเนิด ทางโรงเรียนได้ใช้วิธีการแก้ปัญหาในการติดต่อสื่อสารกับผู้ปกครองผ่านผู้นำชุมชนและใช้ครูที่เป็นครูชนเผ่าสอนนักเรียนให้พูดและเข้าใจภาษาไทยในลักษณะทวิภาษา
ความหลากหลายทางวัฒนธรรม สภาพชุมชนที่ตั้งของโรงเรียนล่องแพวิทยาดังที่ได้กล่าวไปข้างต้นจัดได้ว่ามีความหลากหลายทางด้านวัฒนธรรมเนื่องจากประกอบด้วยกลุ่มชนในเขตรอยต่อ 3 จังหวัดและมีชนเผ่าที่แตกต่างกัน ส่งผลให้มีขนบและประเพณีที่แตกต่างไม่ว่าจะเป็นด้านการแต่งกายที่หลากหลายที่มีจุดเด่นคือความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของชนเผ่าแต่ยังขาดการดูแลรักษาความสะอาดของเสื้อผ้าและร่างกายที่ดี ด้านชีวิตและความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายไม่ฟุ่มเฟือยหาอยู่หากินกับป่าและลำน้ำแต่ขาดความสะอาดของบ้านเรือนและขาดแคลนส้วมที่ถูกสุขลักษณะยังคงใช้วีการขับถ่ายตามป่า ด้านศิลปะพื้นบ้านที่มีเอกลักษณ์เฉพาะทั้งด้านที่แสดงออกผ่านงานทอผ้าและจักสานซึ่งทางโรงเรียนสามารถนำมาจัดเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นให้ผู้เรียนได้สืบสานและเป็นอาชีพเสริมได้ ด้านอาหารการกินที่หาอยู่หากินตามป่าและลำน้ำซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะทุพโภชนาการในชุมชนและความสะอาดของอาหารที่รับประทาน ซึ่งความหลากหลายทางด้านวัฒนธรรมเหล่านี้โรงเรียนล่องแพวิทยาได้นำจุดเด่นและจุดด้อยมาส่งเสริมและปรับปรุงผ่านกระบวนการเรียนรู้ของผู้เรียนที่หลากหลายในรูปของโครงการและกิจกรรมต่างๆให้ผู้เรียนสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้รับมาพัฒนาคุณภาพชีวิตของตนเองและชุมชนให้ดีขึ้นในอนาคต
สภาพทางสังคม เนื่องด้วยสภาพที่ตั้งของโรงเรียนล่องแพวิทยาเป็นพื้นที่ภูเขาสูง ราษฎรขาดพื้นที่ทำกินหรือมีที่ดินทำกินไม่เพียงพอกับประชากรในครัวเรือน สภาพการคมนาคมเป็นไปด้วยความยากลำบาก ผู้ปกครองไม่มีการศึกษาและขาดความรู้ สิ่งเหล่านี้ส่งผลให้สภาพของสังคมมีความยากจน คุณภาพชีวิตต่ำและมีฐานะยากจนขาดรายได้ ประกอบอาชีพด้วยการปลูกข้าวไร่และข้าวนาเพื่อการบริโภคภายในครัวเรือนซึ่งสามารถปลูกได้เพียงปีละ 1 ครั้งในช่วงฤดูฝน บางครั้งไม่เพียงพอต่อจำนวนปากท้องของคนในครอบครัวจึงต้องบุกรุกแผ้วถางป่าเพิ่มเติมเพื่อขยายพื้นที่ทำกินให้เพียงพอกับความต้องการในการบริโภคประกอบกับบางส่วนลักลอบปลูกพืชยาเสพติดเพื่อให้เกิดรายได้เช่น ฝิ่น กัญชา ส่งผลให้นักเรียนอยู่ในภาวะเสี่ยงต่อการติดสารเสพติดเหล่านั้น ดังนั้นสถานศึกษาจึงพัฒนาโรงเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้งานอาชีพและปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริฯให้ชาวบ้านได้ศึกษาเรียนรู้ รวมถึงปลูกฝังงานอาชีพให้แก่นักเรียนที่กำลังศึกษาเพื่อให้เขาเหล่านั้นสามารถนำไปใช้ได้จริงหลังจบการศึกษา อาจเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่สามารถชะลอหรือบรรเทาปัญหาที่อาจลุกลามลงได้ ทั้งยังช่วยส่งเสริมทัศนะคติที่ดีของชาวไทยภูเขาต่อระบบราชการได้อีกหนึ่งทางด้วย
ด้านศาสนา การนับถือศาสนาของประชากรในชุมชนมีหลากหลายประกอบด้วย ศาสนาคริสต์ ศาสนาพุทธ และผู้ที่นับถือผีบรรพบุรุษตามความเชื่อดั้งเดิม ส่งผลให้ในอดีตราษฎรต้องแยกหมู่บ้านกันระหว่างผู้ที่นับถือศาสนาคริสต์กับผู้ที่นับถือศาสนาพุทธ ในปัจจุบันความขัดแย้งทางด้านศาสนาลดน้อยลงมาก
สภาพความห่างไกลและทุรกันดารของชุมชนและสถานศึกษาจากที่ว่าการอำเภอสบเมย จ.แม่ฮ่องสอน ถึง โรงเรียนล่องแพวิทยา สภาพเส้นทาง ถนนลำลอง(ดินสลับลูกรัง)เลียบเลาะหุบเขาสูงหนาผาชันและใช้การได้เฉพาะหน้าแล้ง ระยะทาง 45 กิโลเมตร ใช้เวลาการเดินทาง 3 ชั่วโมง หากเป็นฤดูฝนต้องสัญจรทางเรือตามลำน้ำแม่เงาที่กระแสน้ำเชี่ยวและเป็นแก่งหิน เพราะสภาพถนนเป็นดินโคลนลื่นและลำบากต่อการเดินทาง เป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติงานของบุคลากรครู การขนส่งวัสดุการเรียนการสอน ขนส่งอาหารกลางวันและอาหารสำหรับนักเรียนพักนอนที่มีจำนวนนักเรียนรวมทั้งสิ้น 634 คนและจำนวนนักเรียนพักนอนรวม 420 คน ตลอดจนการดูแลนักเรียนที่เจ็บป่วยและกรณีฉุกเฉินอื่น บางครั้งต้องขอรับการสนับสนุนการขนส่งโดยเฮลิคอปเตอร์ของหน่วยเฉพาะกิจกรมทหารราบที่ 17 จังหวัดแม่ฮ่องสอน
ดังนั้นโรงเรียนล่องแพวิทยาจึงได้จัดการศึกษาโดยใช้รูปแบบพื้นที่สูงโมเดลกับการขยายโอกาสและพัฒนาคุณภาพผู้เรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงโรงเรียนล่องแพวิทยา เพื่อเพิ่มโอกาสการเข้าถึงการบริการทางการศึกษาของเด็กด้อยโอกาสให้ครอบคลุมทั่วถึงในพื้นที่ห่างไกลและทุรกันดารและพัฒนาศักยภาพและคุณภาพชีวิตของผู้เรียนให้ได้มาตรฐานตามที่หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ.2551 กำหนด
วัตถุประสงค์และเป้าหมายของการดำเนินงาน
1. เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาและลดอัตราการออกกลางคันของนักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูง
2. เพื่อพัฒนาและยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในกลุ่มสาระวิชาหลักสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา
3. เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตของนักเรียนด้อยโอกาสโดยกระบวนการฝึกอาชีพและส่งเสริมการมีรายได้ ระหว่างเรียน
4. เพื่อสร้างความพึงพอใจให้แก่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียต่อการจัดการศึกษาโดยใช้รูปแบบพื้นที่สูงโมเดลกับ การขยายโอกาสและพัฒนาคุณภาพการศึกษานักเรียนด้อยโอกาสบนพื้นที่สูงโรงเรียนล่องแพวิทยา

เอกสารอ้างอิง %e0%b8%a7%e0%b8%b4%e0%b8%98%e0%b8%b5%e0%b8%81%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%9b%e0%b8%8f%e0%b8%b4%e0%b8%9a%e0%b8%b1%e0%b8%95%e0%b8%b4%e0%b8%97%e0%b8%b5%e0%b9%88%e0%b8%94%e0%b8%b5-%e0%b9%82%e0%b8%a3%e0%b8%87

แสดง
Share On Facebook
Share On Twitter
Share On Google Plus
Share On Linkedin
Share On Youtube
Contact us
ซ่อน

istanbul evden eve nakliyat evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat evden eve nakliyat nakliyat istanbul evden eve evden eve istanbul evden eve nakliyat ofis tasima evden eve nakliyat nakliye evden eve evden eve nakliyat istanbul evden eve nakliyat depolama